“Yollar Açıldı, Ataların İzleri Silindi”

Zamanla, zamanımızda değişti, değişiyor, değişmek zorunda kaldı bir çok şey, bir çok alışkanlıklar, alışılmışlıklar..

Değişir oldu , atalardan miras bir çok zorlu ama biz Türklere ait farklılıklar…

Kendiliğinden, keyfe keder olmadı..

Hadi değiştirelim…demekle de olmadı bu değişiklikler..

Silah zoru, kanun gereği de olmadı bazı değişiklikler.

Çağın gereklerinden dolayı mecburi yapıldı, yapılmaya da devam edecek bu zorunlu değişiklikler.

Buna bir örnek, Manavgat ın son yörükler inden, son kalan keçi yetiştiricilerinden , Oymapınarlı sevgili Mehmet Ali Malcı nın bana gönderdiği bir fotoğraf da görülebilir.. Benim ailemin de aralarında bulunduğu Manavgat ın büyük bir çoğunluğu, yıllar önce uğraşları olan hayvancılık işinden dolayı, sahip oldukları yüzlerce, binlerce koyun , keçi ve sığırları en az yedi gün sürecek zorlu bir yolculuk sonrasında, yaz aylarında rahat bir şekilde mesleklerini icra edecekleri ,sahip oldukları hayvanların daha iyi ve daha rahat otlayıp , beslenecekleri yayla denilen, yüksek dağlara, ovalara yaya olarak yol alırlar, göç ederler di..

Kendimin de en az on beş defa gidip geldiğim bu zorlu yolculuğu aradan geçen bunca zamana kadar unutmadım..

Sabahın köründe, uykunun en tatlı yerinde uyanan ,yada zorla uyandırılan göç yolcuları, çıktıkları bu yolculuğa öğle saatlerine kadar devam ederler .

Yollar zorlu..

Yol dediğime bakıp da şimdiki yollarla kıyaslamayın..

Bu yollar patika yolu, taşlarla, çalılar la kaplı , köprüsü olmayan, önünüze çıkan derelerden sırılsıklam olarak geçilen yollar .

At , eşek yada develer üzerine yüklenen eşyalar.

Anaların sırtlarında yüklü bebekler..

Anaların, ablaların ellerinde küçük çocuklar..

Babaların, amcaların , abilerin, çoban köpeklerinin kontrolünde yayıla yayıla yol alan koyun , keçi, sığır sürüleri…

Öğle saatlerinde varılan konaklama yerlerinde ,yükler indirilir, ateşler yakılır , yemekler yapılır, gece orada geçirilip, sabah erkenden yine yola çıkılır .

En az yedi gün devam eder bu zorlu yolculuk ve en sonunda üç ay konaklanacak yurt yerine çadırlar kurulur .

Ya şimdi?

Yükle sürüyü bir yada bir kaç tıra bir kaç saatte gel kışı geçireceğin yere .

Bu zorunlu değişiklik ,yapılan yıllar ,bir zamanlar olmayan trafiğin yoğunlaşması, sürülerin rahatlıkla yolculuk yapacağı alanların azalması..

Denilebilir ki, hayvan değil mi her yerden gidip gelebilir ..ama durum hiçte öyle değil..

Bazı geçiş noktaları var ki bu göç yollarında; adeta kuş uçmaz kervan geçmez denilen yerleri var ki oradan hiçbir hayvan yaya olarak geçemez..

Uzun lafın kısası; tüfek icat oldu mertlik bozuldu..

Zamane gereği, ihtiyaç duyulması üzerine yapılan yollar biz insanlara kolaylık sağlarken; hayvanların göç yollarını kapattı..

Bu kapanış hem insanlar, hem de hayvanlar için bir çok zorluğu ortadan kaldırırken; ataların izlerini de sonsuza kadar sildi..