Kadın Sağlığında Sessiz Konular-7

Menopozda Cinsel İstek Biter mi?

Menopoz hormonal bir geçiş dönemidir. Menopoz kelimesi birçok kadın için sadece adetlerin kesilmesi anlamına gelmez. Aynı zamanda yaşlanma, çekiciliğin azalması, kadınlığın değişmesi gibi duygusal çağrışımlar da taşır. Bu nedenle menopozla birlikte cinsel isteğin biteceği düşüncesi toplumda oldukça yaygındır. Oysa bu düşünce hem eksik hem de genelleyicidir.

Menopoz, yumurtalıkların hormon üretiminin azalmasıyla başlayan doğal bir süreçtir. Östrojen ve progesteron düzeyleri düşer. Bu hormonal değişim sadece adet düzenini değil, vajinal dokuyu, cilt yapısını, kemik sağlığını ve ruh halini de etkiler. Vajinal kuruluk, hassasiyet ve ilişki sırasında ağrı menopoz döneminde sık görülür. Bu fiziksel değişimler tedavi edilmezse cinsellikten kaçınma başlayabilir.

Ancak burada ayırt edilmesi gereken bir şey vardır. Vajinal kuruluk ve ağrı varsa cinsel isteğin azalması çoğu zaman bir “isteksizlik” değil, bedenin kendini koruma refleksidir. Acı bekleyen bir beden gevşeyemez. Bu nedenle menopozdaki cinsel isteksizlik çoğu zaman doğrudan hormon eksikliğine bağlı doku değişimlerinin sonucudur.

Menopozda sadece östrojen değil, testosteron düzeylerinde de azalma olur. Kadınlarda testosteron erkeklere göre çok daha düşük düzeydedir; ancak cinsel arzu üzerinde etkisi vardır. Bu hormon dengesi değiştiğinde istekte azalma görülebilir.

Fakat cinsellik sadece hormonlardan ibaret değildir. Menopoz dönemindeki birçok kadın, çocuklarının büyüdüğü, sorumluluklarının azaldığı ve kendine daha fazla zaman ayırabildiği bir döneme girer. İlişkisel olarak güven ve yakınlık artmışsa, cinsellik daha sakin ama daha derin bir boyut kazanabilir. Yani yoğun tutku azalabilir; ancak duygusal yakınlık güçlenebilir.

Burada psikolojik faktörler de önemlidir. Kadının beden algısı menopozda değişebilir. Kilo artışı, cilt değişimleri ve yaşlanma hissi özgüveni etkileyebilir. Eğer kadın kendini çekici hissetmiyorsa, cinsel isteği de azalabilir. Ancak bu durum kaçınılmaz değildir; destekle ve doğru bilgilendirmeyle yönetilebilir.

Toplumda menopoz sonrası cinselliğin konuşulmaması da ayrı bir sorundur. “Artık o yaşta” gibi ifadeler, kadınların kendini geri çekmesine yol açabilir. Oysa sağlıklı bir kadında menopoz cinselliğin bitmesi anlamına gelmez.

Hormonal destek tedavileri, lokal uygulamalar ve yaşam tarzı düzenlemeleri vajinal kuruluk ve ağrı gibi sorunları büyük ölçüde hafifletebilir. Doğru değerlendirme yapıldığında birçok kadın menopoz sonrası da aktif ve tatmin edici bir cinsel yaşam sürdürebilir.

Menopoz cinsel isteği otomatik olarak bitirmez. Tedavi edilmemiş bedensel değişimler cinsel yaşamı zorlaştırır. Desteklenen bir beden ve anlayışlı bir ilişki ortamında cinsellik farklı ama devam eden bir boyut kazanabilir.