D\u0131\u015f gebelik, d\u00f6llenmi\u015f bir yumurtan\u0131n rahim i\u00e7i d\u0131\u015f\u0131nda bir yere yerle\u015fmesidir. Yakla\u015f\u0131k % 95\u2019i t\u00fcplere yerle\u015fir. Gebeli\u011fin ilk 3 ay\u0131ndaki anne \u00f6l\u00fcmlerinin en s\u0131k nedenidir ve gebeliklerin yakla\u015f\u0131k % 2sinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. D\u00f6llenmi\u015f olan yumurta herhangi bir nedenden dolay\u0131 t\u00fcplerden rahim bo\u015flu\u011funa kadar olan seyahatini tamamlayamaz. T\u00fcp bebek uygulamalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yumurtayla spermin ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve d\u00f6llenmenin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yer kad\u0131n\u0131n fallop t\u00fcpleridir. Daha sonraki g\u00fcnlerde embriyo geli\u015fimine devam ederken rahim i\u00e7ine hareket eder ve yerle\u015ferek b\u00fcy\u00fcmeye devam eder. Bu normal hareketin olmamas\u0131 durumunda embriyo t\u00fcplerde, \u00e7ok daha az s\u0131kl\u0131kla da yumurtal\u0131k, rahim a\u011fz\u0131 kanal\u0131, kar\u0131n bo\u015flu\u011fu gibi gebeli\u011fin geli\u015fimine uygun olmayan ortamlarda yerle\u015fir. Bu uygun olmayan alanlara yerle\u015fen gebelikler b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e bulunduklar\u0131 dokuyu y\u0131rtarak gebe i\u00e7in hayati risk olu\u015fturan kanamalara yol a\u00e7abilirler. Bu durum fark edilmez ve tedavi edilmez ise i\u00e7 kanama sonucu anne \u00f6l\u00fcm\u00fc ile sonlanabilir. D\u0131\u015f gebeli\u011fin \u00f6nemi hayati risk olu\u015fturan durumundan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
D\u0131\u015f Gebelik Riskini Art\u0131ran Nedenler<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcplerde k\u0131smi t\u0131kan\u0131kl\u0131k yapan ya da t\u00fcplerin hareket kabiliyetini azaltan b\u00fct\u00fcn durumlar d\u0131\u015f gebelik i\u00e7in uygun zemin haz\u0131rlar. Bunlardan en s\u0131k g\u00f6r\u00fcleni t\u00fcplerin ge\u00e7irilmi\u015f enfeksiyonudur. Her enfeksiyon ata\u011f\u0131 dokularda bir miktar harabiyet ve yap\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yarat\u0131r. Enfeksiyon say\u0131s\u0131na ve \u015fiddetine ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n derecesi de de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. Bu yap\u0131\u015f\u0131kl\u0131k hem t\u00fcplerin i\u00e7inde olur ve t\u00fcp\u00fcn i\u00e7 kanal\u0131n\u0131 kapat\u0131r, hem de t\u00fcp\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda meydana gelerek t\u00fcplerin do\u011fal yap\u0131s\u0131n\u0131 bozar. T\u00fcplerin tam t\u0131kanmas\u0131 durumunda k\u0131s\u0131rl\u0131k sorunu ortaya \u00e7\u0131karken k\u0131smi t\u0131kanma durumunda d\u00f6llenen embriyonun rahime ta\u015f\u0131namamas\u0131ndan dolay\u0131 d\u0131\u015f gebelik olu\u015fur. T\u00fcplerin hasar g\u00f6rmesine ve yap\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7an tek etken enfeksiyonlar de\u011fildir. Ge\u00e7irilmi\u015f operasyonlar (d\u0131\u015f gebelik, yumurtal\u0131k kisti, barsak ameliyatlar\u0131) da dokularda yap\u0131\u015fmalara neden olur. \u00d6zellikle daha \u00f6nce d\u0131\u015f gebelik nedeniyle ameliyat edilmi\u015f t\u00fcplerde d\u0131\u015f gebelik riski en az 5 kat artar. Bir di\u011fer etken t\u00fcplerde var olan do\u011fumsal \u015fekil bozukluklar\u0131d\u0131r. Yine ayn\u0131 mekanizma ile d\u00f6llenmi\u015f yumurtan\u0131n rahim i\u00e7ine ula\u015fmas\u0131 engellenebilir ve ektopik gebelik ortaya \u00e7\u0131kabilir. Spirallerin (rahim i\u00e7i ara\u00e7) uzun s\u00fcre d\u0131\u015f gebelik riskini artt\u0131r\u0131p artt\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ekte spiral gebelik \u015fans\u0131n\u0131 son derece azalt\u0131r. Spiral kullanan birinin gebe kalmas\u0131 son derece zordur, fakat bir gebelik olu\u015ftu\u011funda bunun bir d\u0131\u015f gebelik olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 normale g\u00f6re daha y\u00fcksektir. Yani spiral d\u0131\u015f gebelik riskini artt\u0131rmaz. Ama e\u011fer spiral kullanan bir kad\u0131nda gebelikten \u015f\u00fcpheleniliyor ise bunun bir d\u0131\u015f gebelik olmad\u0131\u011f\u0131 mutlaka tespit edilmelidir. Daha \u00f6nce ektopik gebelik ge\u00e7irenlerde de risk normale g\u00f6re daha y\u00fcksektir. Bir d\u0131\u015f gebelik ge\u00e7iren kad\u0131n\u0131n sonradan yine d\u0131\u015f gebelik ge\u00e7irme \u015fans\u0131 %10 civar\u0131ndad\u0131r. T\u00fcp bebek tedavilerinde de rahim i\u00e7ine transfer edilen embriyolar\u0131n t\u00fcplere do\u011fru hareket etmesi ile de d\u0131\u015f gebelikler olu\u015fabilir.<\/p>\n\n\n\n
Belirtileri nelerdir?<\/p>\n\n\n\n
Normal erken gebeli\u011fin b\u00fct\u00fcn belirtileri d\u0131\u015f gebelikte de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Adet gecikmesi, mide bulant\u0131lar\u0131, kan ve idrarda yap\u0131lan gebelik testlerinin olumlu olmas\u0131 normal gebelik ile ayn\u0131d\u0131r ve ektopik gebeli\u011fin fark edilmesini engeller. Kandaki hormon de\u011ferinin (BHCG) g\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131 takiplerde istenilen seviyede artmamas\u0131, vajinal kanama, \u00f6zellikle alt kar\u0131n b\u00f6lgesinde \u015fiddetli kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, ultrason muayenesinde rahim i\u00e7inde gebelik kesesinin g\u00f6r\u00fclmemesi, bayg\u0131nl\u0131k hissi \u015feklinde d\u0131\u015f gebelik bulgu verebilir. \u0130hmal edilen durumlarda ektopik gebelik \u00fcr\u00fcn\u00fc art\u0131k daha fazla geni\u015fletemedi\u011fi t\u00fcp\u00fc y\u0131rtm\u0131\u015f, i\u00e7 kanama ba\u015flam\u0131\u015f, tansiyon d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve hastan\u0131n hayat\u0131 ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde tehlike alt\u0131na girmi\u015f olabilir. Gebelik testi pozitif saptanan ve erken d\u00f6nemde doktora ba\u015fvuran gebelerde yukar\u0131da say\u0131lan t\u00fcrde herhangi bir bulgu vermeyen durumlarda kandaki hormon de\u011feri belli bir seviyede oldu\u011fu halde rahim i\u00e7erisinde gebeli\u011fin g\u00f6r\u00fclmemesi ile tan\u0131 konulabilir. B\u00f6ylece gebenin hayat\u0131 ciddi tehlike alt\u0131na girmeden ektopik gebeli\u011fin tedavisi yap\u0131labilir. <\/p>\n\n\n\n
Tedavisi nas\u0131ld\u0131r?<\/p>\n\n\n\n
D\u0131\u015f gebeliklerin tedavisi gebeli\u011fin boyutuna ve kad\u0131n\u0131n genel durumuna g\u00f6re belirlenir. E\u011fer t\u00fcpte bir y\u0131rt\u0131lma meydana gelmi\u015fse ve i\u00e7 kanama mevcutsa tek tedavi se\u00e7ene\u011fi ameliyatt\u0131r. Burada laparoskopi (kapal\u0131 ameliyat) ya da laparotomi (a\u00e7\u0131k ameliyat) ile var olan d\u0131\u015f gebelik temizlenir. Ameliyat olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde laparoskopi denilen kapal\u0131 ameliyatlar \u00e7ok s\u0131k yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu ameliyat ile hastan\u0131n di\u011fer organlar\u0131na zarar vermeksizin, ilerideki do\u011furganl\u0131\u011f\u0131 daha iyi korunarak ameliyat tamamlanmakta ve h\u0131zl\u0131 bir iyile\u015fme sa\u011flanmaktad\u0131r. E\u011fer t\u00fcpte \u00e7ok harabiyet yoksa t\u00fcp korunabilir ancak t\u00fcpte harabiyet \u00e7oksa veya d\u0131\u015f gebeli\u011fin t\u00fcpte yerle\u015fti\u011fi yere g\u00f6re bazen d\u0131\u015f gebeli\u011fin geli\u015fti\u011fi t\u00fcp al\u0131nmak durumunda kal\u0131nabilir. Hastan\u0131n durumu stabil ve gebelik \u00fcr\u00fcn\u00fc t\u00fcp\u00fc y\u0131rtmam\u0131\u015fsa \u00f6zellikle erken tan\u0131 alan gebelerde ila\u00e7 tedavisi (Methotrexate) ile d\u0131\u015f gebeli\u011fin ameliyat edilmeden yok edilmesi ama\u00e7lan\u0131r. Bazen de \u00e7ok erken d\u00f6nemde ila\u00e7 ya da ameliyata gerek kalmadan d\u0131\u015f gebelik kendili\u011finden kaybolabilir ve bu gebelerde belli aral\u0131klarla kandaki gebelik hormonunun izlemini yapmak yeterli olur.<\/p>\n\n\n\n
D\u0131\u015f Gebelik ve Normal Gebelik Birlikteli\u011fi<\/p>\n\n\n\n
D\u0131\u015f gebelik ve normal gebeli\u011fin birlikte g\u00f6r\u00fclmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ayn\u0131 anda hem rahim i\u00e7inde hem de rahim d\u0131\u015f\u0131nda gebeli\u011fin oldu\u011fu bu duruma heterotopik gebelik denir ancak 10 binde 1 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00e7ok ender bir durumdur. K\u0131s\u0131rl\u0131k tedavisi (t\u00fcp bebek, a\u015f\u0131lama vb.) alanlarda g\u00f6r\u00fclme riski artm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7<\/p>\n\n\n\n
D\u0131\u015f gebelik hayati risk olu\u015fturur. D\u0131\u015f gebeli\u011fin tehlikelerinden korunman\u0131n en kolay yolu, anne adaylar\u0131n\u0131n adet g\u00fcnleri gecikti\u011finde zaman kaybetmeden doktora ba\u015fvurmalar\u0131d\u0131r. Bu sayede en erken zamanda saptanan d\u0131\u015f gebelik kad\u0131na ve t\u00fcplere zarar vermeden tedavi edilebilir.<\/p>\n\n\n\n
Ameliyat gereken hastalar\u0131m\u0131z i\u00e7in hastanemizde de d\u0131\u015f gebelik ameliyat\u0131 hem a\u00e7\u0131k hem de kapal\u0131 olarak yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u0131\u015f gebelik, d\u00f6llenmi\u015f bir yumurtan\u0131n rahim i\u00e7i d\u0131\u015f\u0131nda bir yere yerle\u015fmesidir. Yakla\u015f\u0131k % 95\u2019i t\u00fcplere yerle\u015fir. Gebeli\u011fin ilk 3 ay\u0131ndaki anne \u00f6l\u00fcmlerinin en s\u0131k nedenidir [more…]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":30180,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,2],"tags":[],"class_list":["post-30179","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30179"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30181,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30179\/revisions\/30181"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30180"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}