{"id":27946,"date":"2025-03-10T16:59:03","date_gmt":"2025-03-10T13:59:03","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/?p=27946"},"modified":"2025-03-10T17:00:30","modified_gmt":"2025-03-10T14:00:30","slug":"bilim-kulubunden-bakis-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/2025\/03\/10\/bilim-kulubunden-bakis-4\/","title":{"rendered":"B\u0130L\u0130M KUL\u00dcB\u00dcNDEN BAKI\u015e"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00dcRK-Y\u00d6R\u00dcK SOSYAL VE K\u00dcLT\u00dcREL YA\u015eAMINDA KADININ YER\u0130 &#8211; 2<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bir an i\u00e7in g\u00f6zlerimizi kapatal\u0131m ve insanl\u0131k tarihinin derinliklerine gidelim. Otuz bin y\u0131l ge\u00e7mi\u015fte kad\u0131nlar ve erkekler nas\u0131l bir ya\u015fam\u0131 payla\u015f\u0131yorlard\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc hi\u00e7? Muhtemelen korunakl\u0131 bir vadide muhkim bir ma\u011farada \u201cKlan Ailesi\u201d olarak ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Onlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 tehlikeye sokacak say\u0131s\u0131z etken vard\u0131, zehirli otlar, b\u00f6cekler, y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvan ve ku\u015flar. Bir de biz neyiz nerden geldik nereye gidiyoruz sorusuna yan\u0131t ararlar, yaratan korkusu vard\u0131 ki g\u00fc\u00e7l\u00fc olana s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorlard\u0131. Erkekler Biyolojik-evrimsel olarak hayat\u0131n devam\u0131 i\u00e7in poligami ya\u015farken, kad\u0131nlar da e\u015fe sadakati \u0131skalay\u0131p \u00f6nemsemeksizin g\u00fc\u00e7l\u00fc olan erkekleri se\u00e7iyorlard\u0131. Sadakat ve namus kavramlar\u0131 bu ya\u015fam tarz\u0131nda yoktu. \u00c7evrelerinde g\u00f6rebildikleri en uzun mesafe yani b\u00fct\u00fcn evrenleri 30 km kadard\u0131. Bir insan g\u00fcnde ortalama ancak 30 km kadar yol gidebiliyor, avc\u0131l\u0131k ve toplay\u0131c\u0131l\u0131kla elde etti\u011fi yiyecekleri klan\u0131na ta\u015f\u0131yordu. E\u011fer yeterli yiyecek ve g\u00fcvenlik sa\u011flayamazsa kad\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybediyor, kad\u0131nlar g\u00fc\u00e7l\u00fc olan erkekleri tercih ediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdide on bin y\u0131l geriye gidelim. \u0130nsanlar ate\u015fi bulmu\u015flar, yiyeceklerini pi\u015firerek yemeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. <strong>N\u00fcfus olarak say\u0131lar\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131.<\/strong> Art\u0131k avc\u0131l\u0131k ve toplay\u0131c\u0131l\u0131ktan elde ettikleri yiyeceklerle ge\u00e7inemiyorlard\u0131. Zamanla topra\u011f\u0131 i\u015flemeye tar\u0131ma ba\u015flad\u0131lar art\u0131k kendi yiyecekleri bitkileri yeti\u015ftiriyorlard\u0131. Hayvanlar\u0131 evcille\u015ftirip kontrol alt\u0131na ald\u0131lar. B\u00f6ylece m\u00fclkiyet kavram\u0131 ve m\u00fclk edinme ihtiyac\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015facak daha \u00e7ok insana ve \u00e7ok \u00e7ocuk yapacak kad\u0131na gereksinim duyuldu. G\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131n kazand\u0131\u011f\u0131 ve hayatta kald\u0131\u011f\u0131 <strong>FEODAL TOPLUMSAL YAPI OLU\u015eTU<\/strong>. Art\u0131k bir g\u00fc\u00e7 oda\u011f\u0131 olarak a\u011falar toplumsal yap\u0131n\u0131n belirleyicisi olmu\u015ftu. Aileler a\u011falar\u0131n egemenli\u011fi alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. B\u00f6ylece sosyolojik anlamda b\u00fcy\u00fck aile dedi\u011fimiz ataerkil aile modeli geli\u015fmi\u015fti. Bu yap\u0131da kad\u0131n\u0131n hi\u00e7bir s\u00f6z hakk\u0131 yoktu. Karn\u0131n\u0131n doymas\u0131 ve g\u00fcvenli bir ortamda ya\u015famas\u0131 onun i\u00e7in yeterliydi. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir erkek, \u00e7ok say\u0131da e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131 ile birlikte ya\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi de g\u00fcn\u00fcm\u00fcze biraz daha yakla\u015f\u0131p bin y\u0131l geriye gidelim.<\/p>\n\n\n\n<p>Buhar makinas\u0131n\u0131n icad\u0131 ile sanayi devrimi ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Art\u0131k makinalar \u00fcretime kat\u0131l\u0131yor, kol g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fcretimdeki etkisi azal\u0131yordu. Yaz\u0131 \u00e7oktan icat edilmi\u015f, okulla\u015fma h\u0131zla artm\u0131\u015ft\u0131. Tekerle\u011fin icad\u0131yla birlikte i\u015f makinalar\u0131, otomobiller hayat\u0131n her alan\u0131nda h\u0131zla kullan\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Avrupa\u2019da ayd\u0131nlanma ve R\u00f6nesans\u2019\u0131n kazan\u0131mlar\u0131 hayat\u0131n her alan\u0131n\u0131 etkiledi\u011fi gibi kad\u0131n erkek ili\u015fkilerini de kad\u0131nlar\u0131n lehine olacak \u015fekilde etkilemi\u015fti. Sendikal haklar, e\u015fit i\u015fe e\u015fit \u00fccretin kad\u0131nlara sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00fcretimden gelen \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ortam\u0131, cinsel ya\u015fam serbestisi; kad\u0131n erkek ili\u015fkilerinin temeli olan duyguyu sevgiyi \u0131skalad\u0131\u011f\u0131 gibi sayg\u0131y\u0131, sadakati, ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc, aile olarak ya\u015fay\u0131p mutlu bir ya\u015fam s\u00fcrmeyi de \u0131skalad\u0131. Sap\u0131k<strong> <\/strong>ili\u015fkiler ve aile i\u00e7i \u015fiddetin de \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oldu. B\u00f6ylece soyu sopu belirli, insanl\u0131k i\u00e7in faydal\u0131 \u201cg\u00fcrb\u00fcz ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 nesiller yeti\u015ftirmekte\u201d g\u00fcme gitmi\u015f oldu. Bu insanl\u0131k amac\u0131n\u0131n yerine: salt t\u00fcketime ba\u011f\u0131ml\u0131 cola i\u00e7en, cips ve hamburger yiyen, uyu\u015fturucu madde ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131, alkol ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131, sosyal medya ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131, \u201cMetin Amca-kristal metilfenilamin\u201d ve kokain-pudra \u015fekeri \u00e7eken, sallapati, vatans\u0131z, milliyetsiz ve vicdan\u0131 da yok edilmi\u015f ve \u201cMankurtla\u015fm\u0131\u015f\u201d kullan\u0131\u015fl\u0131 bir nesil geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u00fcz\u00fcnl\u00fc bir arma\u011fan\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Y\u0131l 1857\u2026&nbsp; ABD\u2019nin New York kentinde bir fabrikada \u00e7al\u0131\u015fan dokuma i\u015f\u00e7isi kad\u0131nlar\u0131n kendilerine yap\u0131lan ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kabul etmeyip, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi ve e\u015fit i\u015fe e\u015fit \u00fccret verilmesi i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 grev esnas\u0131nda fabrikada yang\u0131n &nbsp;\u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r. Fabrikan\u0131n kap\u0131lar\u0131 kilitlenmi\u015f, d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131 engellenmi\u015ftir kad\u0131n i\u015f\u00e7ilerin. \u0130\u00e7erde kalan 129 kad\u0131n\u0131n yanarak can verdi\u011fi g\u00fcnd\u00fcr 8 Mart 1857.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>O g\u00fcn katledilen kad\u0131nlar\u0131n an\u0131s\u0131na, katliam\u0131 yapan sistem ve adamlar\u0131n\u0131 lanetlemek ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kad\u0131nlar\u0131 anmak i\u00e7in her y\u0131l 8 Mart b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u201cD\u00fcnya \u00c7al\u0131\u015fan Emek\u00e7i Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc\u201d olarak kutlanmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019de 8 Mart D\u00fcnya Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc ilk kez 1921 y\u0131l\u0131nda \u201cEmek\u00e7i Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc\u201d olarak kutlanmaya ba\u015fland\u0131. 1975 y\u0131l\u0131nda ve onu izleyen y\u0131llarda daha yayg\u0131n ve y\u0131\u011f\u0131nsal olarak kutland\u0131, kapal\u0131 mekanlardan sokaklara ta\u015f\u0131nd\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonu<\/p>\n\n\n\n<p>Dr. Ramazan A\u00c7IKG\u00d6Z<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00dcRK-Y\u00d6R\u00dcK SOSYAL VE K\u00dcLT\u00dcREL YA\u015eAMINDA KADININ YER\u0130 &#8211; 2 Bir an i\u00e7in g\u00f6zlerimizi kapatal\u0131m ve insanl\u0131k tarihinin derinliklerine gidelim. Otuz bin y\u0131l ge\u00e7mi\u015fte kad\u0131nlar ve <a href=\"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/2025\/03\/10\/bilim-kulubunden-bakis-4\/\" class=\"read-more-link\">[more&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":27947,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-27946","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27946"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27948,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27946\/revisions\/27948"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27947"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}