{"id":20111,"date":"2024-01-27T11:59:20","date_gmt":"2024-01-27T08:59:20","guid":{"rendered":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/?p=20111"},"modified":"2024-01-27T11:59:21","modified_gmt":"2024-01-27T08:59:21","slug":"kamus-namustur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/2024\/01\/27\/kamus-namustur\/","title":{"rendered":"KAMUS NAMUSTUR"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKamus (s\u00f6zl\u00fck) namustur. Kamus, bir milletin haf\u0131zas\u0131d\u0131r\u201d der b\u00fcy\u00fck m\u00fctefekkir Cemil Meri\u00e7.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak ne yaz\u0131k ki g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131nda gitgide kelime haznesi azalmas\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu k\u00f6\u015fede,<\/p>\n\n\n\n<p>kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan kelimelere de\u011finecek, yaz\u0131m yanl\u0131\u015flar\u0131na i\u015faret edecek, s\u00f6zc\u00fcklerin k\u00f6kenlerine inmeye<\/p>\n\n\n\n<p>\u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Kelime cahillikleri konusunda \u00f6zellikle gen\u00e7ler su\u00e7lansa da asl\u0131nda sorun daha genel. \u0130leri ya\u015ftakilerin de hatta e\u011fitim seviyesi y\u00fcksek olanlar\u0131n da s\u00f6zc\u00fck bilgisi tazelenmelerine ihtiyac\u0131 bulunmakta. Misal, bir milletin, kendi \u0130stiklal (ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k) Mar\u015f\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6zlerinin manas\u0131n\u0131 bilmemesi ne kadar ac\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn ka\u00e7 ki\u015fi, \u201cEbediyen sana yok, \u0131rk\u0131ma yok izmihlal\u201d dizesindeki \u2018izmihlal\u2019in \u2018y\u0131k\u0131lma, yok olma, \u00e7\u00f6kme\u2019 anlam\u0131na geldi\u011fini biliyor acaba?<\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Gen\u00e7li\u011fe Hitabesi\u2019nde ge\u00e7en \u2018dal\u00e2let\u2019 kelimesi yerine bilmeden \u2018delalet\u2019i kullanan \u00e7ok insan var. \u201cMemleketin dahilinde, iktidara sahip olanlar gaflet ve dal\u00e2let ve hatta h\u0131yanet i\u00e7inde bulunabilirler..\u201d derken Atat\u00fcrk, dal\u00e2let yani sap\u0131kl\u0131ktan bahsediyor. \u2018Dal\u00e2let\u2019 do\u011fru yoldan ayr\u0131lma, sapk\u0131nl\u0131kt\u0131r. Fatiha suresinin sonunda (bizi do\u011fru yola ilet ayetinden sonra) \u201cGayri\u2019l ma\u011fdubi aleyhim veleddallin (ve la-d-dallin)\u201d ile (Gazaba u\u011fram\u0131\u015flar\u0131n ve sapm\u0131\u015flar\u0131n yoluna de\u011fil) buyrulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Delil\u2019 kelimesini herkes bilir, kan\u0131tt\u0131r, ger\u00e7e\u011fe ula\u015ft\u0131racak izdir, emaredir. \u2018Delalet\u2019 ise deliller, delil<\/p>\n\n\n\n<p>olma, i\u015faret etme, arac\u0131l\u0131k yapma anlam\u0131ndad\u0131r, ya da yol g\u00f6sterme, rehberlik manas\u0131na gelir. \u2018Delalet etmek\u2019 birisine yol g\u00f6stermek, yard\u0131mc\u0131 olmak, k\u0131lavuzluk yapmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne demi\u015fler? \u201cDelaleti bilmeyen, dal\u00e2lete d\u00fc\u015fer..\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Yine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilen 2 kelime, zede ile z\u00e2de&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kisi de Fars\u00e7a k\u00f6kenlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Zede\u2019 zedelenmekten anla\u015f\u0131labilece\u011fi gibi \u2018zarar g\u00f6rmek\u2019 anlam\u0131ndad\u0131r. Depremzede, depremden zarar g\u00f6rm\u00fc\u015fe denir. Benzeri \u015fekilde felaketzede, afetzede, kazazede, bankerzede kelimeleri vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Z\u00e2de\u2019 ise o\u011ful, soy, aile, do\u011fmu\u015f gibi manadad\u0131r. \u2018Asilz\u00e2de\u2019 asil soylu anlam\u0131na gelir. \u2018\u015eehz\u00e2de\u2019 \u015fah\u0131n soyundan demektir. Beyin o\u011fluna \u2018beyz\u00e2de\u2019 denir. Amca o\u011fullar\u0131 i\u00e7in de \u2018amcaz\u00e2de\u2019 kullan\u0131m\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bir de \u2018z\u00e2deg\u00e2n\u2019 vard\u0131r ki, \u00e7o\u011fuldur ve soylular, elitler, asil aile anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Halef\u2019 ile \u2018hilaf\u2019\u0131 da kar\u0131\u015ft\u0131rmamal\u0131. Halef, halifeden anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi \u2018arkadan gelen\u2019 demektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Halef\u2019in \u00f6ncesi ise seleftir. Hazreti Ebubekir\u2019den sonra Hz. \u00d6mer halife olmu\u015ftu. Yani Hz. \u00d6mer halef, Hz. Ebubekir de onun selefi idi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Hilaf\u2019 ise z\u0131tt\u0131, ayk\u0131r\u0131, yalan anlamlar\u0131ndad\u0131r. \u2018Onun r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na bir \u015fey yapmam\u2019 onun z\u0131tt\u0131na,<\/p>\n\n\n\n<p>ona kar\u015f\u0131t olarak, onun raz\u0131 olmayaca\u011f\u0131 bir \u015fey yapmam demektir. \u2018Hilaf olmas\u0131n\u2019 denildi\u011finde de \u2018yanl\u0131\u015f-yalan olmas\u0131n\u2019 kastedilir. \u2018Hilafet\u2019 ise az \u00f6nceki halef ile ilintili, yani halifelik manas\u0131na gelir. \u2018Hilaf-\u0131 hakikat\u2019 de ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 demektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131y\u0131 g\u00fczel bir anekdotla bitirelim: \u201c\u0130nsanlar k\u0131yafeti ile kar\u015f\u0131lan\u0131r, fikirleri ile u\u011furlan\u0131r\u201d derler.<\/p>\n\n\n\n<p>Mehmet Akif Ersoy, bir g\u00fcn hasta halde yatmaktad\u0131r. Evine \u2018ge\u00e7mi\u015f olsun\u2019a ziyaret\u00e7iler gelmektedir. Son gelen ki\u015fi k\u0131y\u0131k k\u0131yafeti d\u00fczg\u00fcn, kerli ferli, belli bir makam sahibi gibi g\u00f6r\u00fcnen bir adamd\u0131r. Akif, tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 bu \u015fahs\u0131n \u00f6nemli biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek ayaklar\u0131n\u0131 toparlar, oturur vaziyete ge\u00e7er. Misafir \u2018ge\u00e7mi\u015f olsun\u2019 dileklerinden sonra \u201cEfendim size sormak istedi\u011fim bir sual var. Gelmi\u015fken soray\u0131m. G\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131ndan ge\u00e7en erkek kad\u0131na, kad\u0131nlar ise erke\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyormu\u015f. Peki h\u00fcnsalar ne oluyor??\u201d der. (H\u00fcnsa, do\u011fu\u015ftan \u00e7ift cinsiyet \u00f6zellikleri olan)<\/p>\n\n\n\n<p>Akif, bu sa\u00e7ma ve bo\u015f sorudan sonra ayaklar\u0131n\u0131 yeniden uzat\u0131r ve yatar vaziyete ge\u00e7er&#8230; \u201cEfendi<\/p>\n\n\n\n<p>bunlar bo\u015f \u015feyler.. Hi\u00e7 g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131ndan ge\u00e7ilebilir mi? Ya da hi\u00e7 \u00f6yle cinsiyet de\u011fi\u015fikli\u011fi olur mu?\u201d demi\u015f mi, dememi\u015f mi bilmiyoruz ama \u015funu biliyoruz: \u0130nsan\u0131n sordu\u011fu soru da onun kalitesini ve k\u00fclt\u00fcr-e\u011fitim seviyesini ele verir&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cKamus (s\u00f6zl\u00fck) namustur. Kamus, bir milletin haf\u0131zas\u0131d\u0131r\u201d der b\u00fcy\u00fck m\u00fctefekkir Cemil Meri\u00e7. Ancak ne yaz\u0131k ki g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131nda gitgide kelime haznesi azalmas\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu k\u00f6\u015fede, <a href=\"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/2024\/01\/27\/kamus-namustur\/\" class=\"read-more-link\">[more&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20080,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-20111","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20111"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20111\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizhaber.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}